Shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish zamonaviy dunyodagi eng muhim masalalardan biridir. Kompaniyalar tomonidan shaxsiy ma’lumotlarni noto’g’ri qayta ishlash insonning moliyaviy va ma’naviy holatini hamda kelajakda ma’lumotlardan to’g’ri foydalanishni xavf ostiga qo’yishi mumkin. Shu sababli shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish inspektori kompaniyalarni vaqti-vaqti bilan nazorat qiladi va ularning shaxsiy axborotni qayta ishlash standartlarini baholaydi. Tekshiruv natijalari tashkilot uchun og’riqli bo’lishi mumkin. Xususan, inspektor ma’lumotlarni qayta ishlashni vaqtinchalik yoki butunlay to’xtatishni talab qilishi, tegishli ma’muriy javobgarlikni — jarimani qo’llashi, sudga murojaat qilishi va hokazo.
Kompaniya shaxsiy ma’lumotlarni uchinchi shaxslarga keraksiz oshkor qilinishidan saqlanish uchun faqat aniq belgilangan maqsadga erishish uchun ishlatishi shart.
Loialte jamoasi shaxsiy ma’lumotlarni qayta ishlash masalalari bilan bog’liq xizmatlarni quyidagi yo’nalishlarda taqdim etishga tayyor:
«Shaxsiy ma’lumotlar to’g’risida»gi Qonunga (№ O’RQ-547) ko’ra, shaxsiy axborotni qayta ishlovchi har qanday shaxs yoki tashkilot muayyan huquqiy asosga, eng ko’p hollarda ma’lumot subyektining aniq roziligiga ega bo’lishi kerak. Yuridik jihatdan yig’uvchi (egasi) va qayta ishlovchi (operator) ma’lumotlar to’plangan paytdan to yo’q qilinguncha ularning xavfsizligi, maxfiyligi va aniqligini ta’minlashi shart. 2026-yilda qonun «umumiy» shaxsiy ma’lumotlar va biometrik hamda genetik axborot kabi «nozik» toifalarni farqlash uchun sezilarli darajada yangilandi, ular kuchaytirilgan jismoniy va raqamli himoya choralarini talab qiladi. Amalda bu korxonalar ichki «Shaxsiy ma’lumotlarni qayta ishlash siyosatini» yuritishlari va ma’lumotlarni himoya qilishni nazorat qilish uchun mas’ul shaxsni tayinlashlari kerakligini anglatadi. Har bir inson qanday ma’lumotlar va qaysi maqsadda to’planayotganini bilish huquqiga ega va istalgan vaqtda ularni o’chirish yoki tuzatishni talab qilishi mumkin. Ushbu asosiy tamoyillarga rioya qilmaslik ma’muriy jarimalarga va kompaniyaning «Huquqbuzarlar reyestriga» kiritilishiga olib kelishi mumkin.
2026-yil 27-martdan kuchga kirgan 27-1-moddaga kiritilgan muhim o’zgartirishlardan so’ng, O’zbekiston hududidagi jismoniy serverlarda majburiy lokalizatsiya endi qat’iy ravishda uchta nozik toifa bilan cheklangan: biometrik ma’lumotlar (Face ID, barmoq izlari), genetik ma’lumotlar (DNK profillari) va telekommunikatsiya ma’lumotlari (mahalliy operatorlardan foydalanish yozuvlari). Yangilangan «Shaxsiy ma’lumotlar to’g’risida»gi Qonunga ko’ra, shaxsiy axborotning boshqa barcha umumiy toifalari — masalan, ismlar, manzillar va tranzaksiya tarixlari — endi xorijiy serverlar yoki bulutli platformalarda saqlanishi va qayta ishlanishi mumkin. Ushbu islohot Apple Pay, Google Pay kabi xalqaro xizmatlar va global SaaS platformalariga butun infratuzilmasini ko’chirmasdan qonuniy ishlash imkonini berish uchun maxsus ishlab chiqilgan. Amalda aksariyat elektron tijorat va konsalting firmalari uchun bu 2026-yilgacha mavjud bo’lgan «to’liq lokalizatsiya» yukini olib tashlaydi. Biroq mahalliy to’plangan har qanday biometrik yoki genetik ma’lumotlar baribir Respublika hududida jismonan joylashgan uskunada qolishi kerak.
2026-yil mart oyidagi huquqiy islohotdan so’ng, shaxsiy ma’lumotlar bazalarini Davlat personalizatsiya agentligida (pd.gov.uz orqali) ro’yxatdan o’tkazish majburiy talabi endi faqat majburiy lokalizatsiyaga tortiladigan ma’lumotlarni (biometrik, genetik yoki telekom ma’lumotlari) o’z ichiga olgan bazalarga nisbatan qo’llaniladi. Yangilangan 20-moddaga ko’ra, faqat chet elda saqlanishi mumkin bo’lgan «umumiy» shaxsiy ma’lumotlarni qayta ishlovchi kompaniyalar endi rasmiy davlat ro’yxatidan o’tish jarayonidan o’tishlari shart emas, garchi ular boshqa barcha himoya standartlariga rioya qilishlari kerak. Yuridik jihatdan ro’yxatdan o’tishi shart bo’lganlar uchun jarayon to’planadigan ma’lumotlar turlari va ularni himoya qilish uchun ko’rilgan texnik choralarni bayon qiluvchi oddiy bildirishnomani o’z ichiga oladi. Amalda agentlik arizani 15 kun ichida ko’rib chiqadi va ro’yxatdan o’tish to’g’risida guvohnoma beradi. Ro’yxatdan o’tish talab qilinmasa ham, kompaniya tartibga soluvchilarga yetarli tashkiliy va texnik xavfsizlik choralarini joriy etganini isbotlay olishi kerak.
Majburiy lokalizatsiyaga tortilmaydigan shaxsiy ma’lumotlar uchun chegaralararo uzatishlar 2026-yilda uchta muayyan shartdan biri bajarilgan taqdirda qonuniy ravishda ruxsat etiladi: maqsad mamlakat Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan «adekvat himoya» ro’yxatida bo’lishi, operator standart shartnoma bandlaridan (SCC) foydalanishi yoki operator tasdiqlangan xalqaro standartlarga (masalan, ISO 27001) rioya qilishi. Ushbu tizim Yevropa GDPRiga o’xshash bo’lib, O’zbekiston fuqarolari ma’lumotlari mamlakatdan chiqib ketganda ham himoyalanishini ta’minlashga qaratilgan. Amalda korxonalar ushbu majburiy ma’lumotlarni himoya qilish bandlarini kiritish uchun xorijiy xizmat ko’rsatuvchilar bilan shartnomalarini ko’rib chiqishlari kerak. Davlat personalizatsiya agentligi nazoratni amalga oshiradi va ushbu xavfsizlik mezonlariga javob bermaydigan mamlakatlar yoki kompaniyalarga uzatishni bloklashi mumkin. Ushbu «pragmatik model» global raqamli integratsiyaga imkon beradi va ayni paytda fuqarolar axboroti uchun huquqiy himoya tarmog’ini saqlaydi.
O’zbekistonda shaxsiy ma’lumotlar bo’yicha qoidabuzarliklar uchun jazolar ma’muriy jarimalarni, kompaniya veb-saytini to’xtatib qo’yishni va jiddiy yoki takroriy buzilishlar hollarida potensial jinoiy javobgarlikni o’z ichiga oladi. Ma’muriy javobgarlik to’g’risidagi kodeksga ko’ra, shaxsiy ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlamaslik mansabdor shaxslar uchun jarimalarga olib kelishi mumkin, Jinoyat kodeksi (141-2-modda) esa shaxsiy axborotni qasddan noqonuniy oshkor qilish uchun javobgarlikni nazarda tutadi. Amalda biznes uchun eng bevosita xavf «Shaxsiy ma’lumotlar subyektlari huquqlarini buzuvchilar reyestriga» kiritilish bo’lib, bu kompaniyaning axborot resurslari (veb-saytlar va ilovalar) O’zbekiston hududida bloklanishiga olib keladi. 2026-yilda tartibga soluvchilar «ruxsatsiz sizib chiqishlar»ga e’tiborini kuchaytirdi va endi kompaniyalar amalda yirik ma’lumot sizib chiqishlari to’g’risida hokimiyat organlariga qisqa muddat ichida xabar berishlari shart. Proaktiv muvofiqlik — jumladan, muntazam xavfsizlik auditlari va xodimlarni o’qitish — ushbu yuqori xavfli majburlov choralaridan qochishning yagona yo’lidir.
Telefon
Telefon
Telefon
Elektron pochta
Uzbekistan, Tashkent
United Arab Emirates, Dubai
Telefon
Telefon
Telefon
Elektron pochta
Uzbekistan, Tashkent
United Arab Emirates, Dubai
Developed By Web Features 2026 All Rights Reserved
